عبد الحسين شهيدى صالحى

134

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

فارسى و عربى بىسابقه و بىنظير است و با نظمى متين و مرتب و با روش علمى و ساده كه بين تمامى تفسيرهاى موجود از منزلت خاصى برخوردار است . همچنين مسائل ادبى از نحو و لغت و اشتقاق و تصريف و مسائل نحوى را مشروح و مبسوط مورد بحث و بررسى قرار داده است كه جنبهء نحو و لغت در آن قوىتر است . در اين تفسير تبويب و تنظيم مطالب به نحوى است كه به مراجعه‌كننده امكان مىدهد تا خواستهء خود را ذيل يكى از ابواب و فصول به سرعت باز يابد . مفسر نخست از نظر قرائت و اختلاف قراءآت تحت عنوان الحجّة ، بعد از نظر لغت و مشكلات لغوى و از نظر اعراب كلمات سپس از نظر اسباب النّزول و معنى آيه را مورد بحث قرار داده و بعد احكام آيه و قصص را به ميان مىآورد و گاهى به اشعار نيز استشهاد كرده است و در پايان تحت عنوان نظم ، ربط و پيوند معنائى آيات را به يك‌ديگر و ربط هر آيه از آيات را به آيات قبل و بعد از آنها و همچنين ارتباط سوره‌هاى قرآن مجيد را باهم بازگو نموده است . مؤلف در مقدمهء اين تفسير هفت فن را ياد كرده است در موضوعاتى كه تعلق دارد به تفسير و مفسرين : فن اول ) در تعداد آيات قرآن و فائدهء دانستن آن ؛ فن دوم ) در ذكر اسامى قرّاء مشهور و طرق روايات آنان ؛ فن سوم ) در تفسير و تأويل آيات ؛ فن چهارم ) در اسامى قرآن كريم و معناى آنها ؛ فن پنجم ) در علوم قرآن مجيد ؛ فن ششم ) در ذكر بعضى از اخبار مشهور در فضل قرآن كريم ؛ فن هفتم ) در مستحبات قارى قرآن مجيد در تحسين و كيفيت قراءات و تزيين صوت هنگام قرائت . سپس به تفسير سورهء الحمد پرداخته است و پايان مجلد اول لغايت آيهء 182 سورهء بقره ( فَمَنْ خافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفاً أَوْ . . . ) كه فراغت از تأليف آن شعبان 530 ق و پايان تأليف جلد ده اين تفسير نيمهء ذى القعده 536 ق مىباشد . تأليف اين تفسير گرانسنگ حدود 75 ماه به درازا كشيده است . مفسر از منابع گوناگون سنى